Naturalny sposób na bezsenność - jak działa melatonina?

W czasie snu zachodzi wiele istotnych procesów, które wpływają na pracę całego organizmu. Odpowiedni wypoczynek regeneruje, ma fundamentalne znaczenie dla układu nerwowego, odpowiada za poziom energii i motywacji. Zaledwie jedna nieprzespana noc może obniżyć sprawność psychofizyczną. Prawdziwy problem pojawia się jednak, kiedy zaburzenia snu stają się chronicznym zaburzeniem, utrudniającym funkcjonowanie. Jak rozpoznać i zwalczyć bezsenność?

Bezsenność - co to jest?

Choć bezsenność można definiować na kilka sposobów, określana jest najczęściej jako subiektywne odczucie złej jakości snu, które pogarsza funkcjonowanie w ciągu dnia. Aby mówić o poważnej dysfunkcji, musi trwać odpowiednio długo - przynajmniej 4 tygodnie. Problem jest bardzo złożony, a specjaliści wyróżniają cztery postaci kliniczne bezsenności:

  • problemy z zaśnięciem - wydłużone oczekiwanie na sen (od 20 minut do kilku godzin)
  • brak ciągłości snu - wybudzenia, które trwają powyżej 15 minut
  • wczesne budzenie (z niemożnością ponownego zaśnięcia) - pojawia sie zwykle po 3 - 4 godzinach snu
  • niska jakość snu - długość wypoczynku jest normalna, ale po przebudzeniu odczuwalne jest zmęczenie

Bezsenność może występować samodzielnie, pojawiając się bez wyraźnej przyczyny (bezsenność pierwotna), ale zdarza się, że jest wynikiem choroby somatycznej lub psychicznej (bezsenność wtórna).  

Bezsenność - przyczyny

Przyczyn bezsenności jest wiele, najczęściej to jednak wynik współzależności kilku czynników, które są ze sobą ściśle powiązane. Dzielą się na trzy grupy:

  • czynniki predysponujące - podatność na bezsenność, która ma podłoże biologiczne (wiek, cechy osobowości, zburzony rytm okołodobowy, obciążenie rodzinne)
  • czynniki wyzwalające - przyczyny, które zakłócają sen (środowiskowe, medyczne, polekowe)
  • czynniki utrwalające - zmiany behawioralne wywołane przez bezsenność (nieregularne pory snu, wzmożony stres i niepokój utrudniające zaśnięcie)

Ryzyko wystąpienia bezsenności wzrasta wraz z wiekiem, jednocześnie zmniejsza się też zapotrzebowanie na sen, co znacznie utrudnia rozpoznanie.

Bezsenność w ramach czasowych

Bezsenność często klasyfikowana jest z uwzględnieniem czasu trwania dysfunkcji:

  • przygodna (do kilku dni) - pojawia się nagle, bez określonej przyczyny
  • krótkotrwała (do 1 miesiąca) - związana jest zazwyczaj z czynnikiem wyzwalającym (np. duży stres lub ból)
  • przewlekła (powyżej 1 miesiąca) - występuje najczęściej z chorobą, np. depresją

Choć już krótkie epizody bezsenności mogą zdezorganizować codzienne życie, dłuższy okres niesie poważne konsekwencje dla zdrowia - fizycznego i psychicznego. 

Bezsenność - objawy

Objawy bezsenności są jasno określone i nie stanowią zazwyczaj problemu diagnostycznego, występują pojedynczo lub łącznie (w dowolnej konfiguracji). Do najczęściej stosowanych kryteriów należą:

  • trudność w zaśnięciu
  • nieregularny sen
  • brak ciągłości snu
  • zła jakość snu

O bezsenności można mówić, kiedy problemy ze snem pojawiają się pomimo odpowiednich warunków i możliwości do wypoczynku. 

Bezsenność - skutki

Bezsenność jest poważną dysfunkcją, powodującą szereg negatywnych konsekwencji, które nie tylko obniżają samopoczucie, mogą też utrudniać normalne funkcjonowanie. Zalicza się do nich:

  • zmęczenie i senność
  • zaburzenia koncentracji i/lub pamięci
  • problemy z funkcjonowaniem społecznym i/lub zawodowym
  • rozdrażnienie
  • spadek energii
  • uczucie napięcia i stres
  • bóle głowy
  • upośledzenie aktywności układu odpornościowego (zmniejsza się ilość białych krwinek)

Długotrwały niedobór snu (mniej niż 6 godzin na dobę) wiąże się z ryzykiem rozwoju chorób przewlekłych, może też prowadzić do przedwczesnej śmierci. 

Melatonina - co to jest hormon snu?

Melatonina to organiczny związek chemiczny, który syntetyzowany jest przez ludzki organizm w części mózgu zwanej szyszynką. Aktywność biosyntezy melatoniny wzmaga się w ciemności, podczas gdy światło hamuje proces. Wydzielanie hormonu zależne jest nie tylko od pory dnia, ale też pory roku - śmiało można stwierdzić, że melatonina koordynuje zegar biologiczny każdego człowieka...o ile, wytwarzana jest w odpowiednich ilościach, a cały proces odbywa się prawidłowo.

Melatonina bez trudu przenika wszystkie bariery w organizmie i stanowi naturalny mechanizm regulacji snu. Niestety, synteza hormonu zmienia się wraz z wiekiem i drastycznie spada już po 40 roku życia. 

Melatonina - jak wpływa na sen?

Melatonina wykazuje działanie pronasenne i reguluje rytm okołodobowy. Znacznie skraca czas zapadania w sen, wydłuża wypoczynek i poprawia jego jakość. Zmniejsza ilość przebudzeń w ciągu nocy. Uważa się powszechnie, że melatonina ułatwia zasypianie - to prawda, choć tylko częściowo. Co to oznacza? Hormon "jedynie" informuje organizm, że nadszedł czas na sen, albo inaczej - odpowiedni poziom melatoniny sprawia, że człowiek czuje się senny. 

Ma to dużo sensu - jak przekonują eksperci, leczenie bezsenności powinno opierać się na przywracaniu naturalnych mechanizmów regulacji snu. Wszystko to sprawia, że melatonina wykorzystywana jest nie tylko w przypadku problemów ze snem, ale też ślepoty i zaburzeń rytmu dobowego (spowodowanych np. nieodpowiednią higieną snu, pracą w trybie zmianowym czy podróżami obejmującymi różne strefy czasowe).

Melatonina - właściwości

Melatonina znana jest z pozytywnego wpływu na sen, ale jej właściwości obejmują znacznie więcej. Wykazuje działanie protekcyjne wynikające z aktywności immunomodulacyjnej, antyoksydacyjnej (wymiata wolne rodniki ze skutecznością podobną do witamin C i E) i przeciwzapalnej. Chroni przed infekcjami, wspomaga układ sercowo - naczyniowy, posiada właściwości neuroproekcyjne i ma wpływ na tkankę kostną. 

Choć mechanizm i spektrum działania melatoniny nie zostały jeszcze do końca poznane, naukowcy już rozpatrują znaczenie substancji w spowalnianiu rozwoju wielu jednostek chorobowych, jak:

  • schorzenia przewodu pokarmowego (wrzody, refluks, zespół jelita nadwrażliwego)
  • nowotwory (szczególnie zależne od estrogenów)
  • zaburzenia psychiatryczne i neurologiczne 

Melatonina - zastosowanie

Melatonina stosowana jest w przypadku zaburzeń snu o różnej etiologii i odmiennym stopniu nasilenia - od krótkich i niegroźnych epizodów po fizjologiczne zaburzenia produkcji hormonu snu. Substancja wykorzystywana jest także u osób dotkniętych zespołem opóźnionej fazy snu czy bezsenności starczej. 

Melatonina naturalnie reguluje rytm snu i czuwania. W odróżnieniu od leków nie uzależnia, nie zmienia sprawności psychoruchowej, nie wykazuje silnego działania sedatywnego i nie wywołuje zaburzeń układu nerwowego. Może być stosowana przez dłuższy czas - jest bezpieczna i praktycznie nie wywołuje skutków ubocznych.  

Bezsenność to problem, który nieustannie narasta - już teraz dotyka 10% ludzi na świecie, a liczba ciągle rośnie. Niestety, wszystkich czynników ryzyka nie sposób uniknąć. Długotrwałe problemy ze snem obniżają jakość życia i utrwalają negatywne mechanizmy, które tylko pogłębiają dysfunkcję. Specjaliści podkreślają, jak ważna jest odpowiednia i szybka reakcja. Oczywistym wyborem staje się melatonina, która wspiera prawidłowy rytm snu, jego ilość i jakość - bezpiecznie i w zgodzie z naturą ludzkiego organizmu. 

Vitaler's Melatonina 1 mg - 240 tabletek

VIT-0617
Melatonina marki Vitaler's to suplement diety w tabletkach zawierający melatoninę. Melatonina pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie oraz w łagodzeniu subiektywnego odczucia zespołu nagłej zmiany strefy czasowej.
Dostępny
23,06 zł

Vitaler's Melatonina Forte 4 mg - 60 tabletek

VIT-0616
Wegański suplement diety w tabletkach zawierający melatoninę w dawce 4 mg. Melatonina zażywana krótko przed pójściem spać pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie oraz w łagodzeniu subiektywnego odczucia zespołu nagłej zmiany strefy czasowej.
Dostępny
20,28 zł
Bibliografia

"Bezsenność - patogeneza i leczenie" - M. Skalski, Katedra i Klinika Psychiatryczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny 

"Bezsenność - istotny problem w codziennej praktyce lekarskiej - doniesienia wstępne" - M. Dudzińska, M. Neć, A. Zwolak, J. Malicka, E. Kiszczak - Bochyńska, A. Smoleń, J. S. Tarach, J. Daniluk, Katedra Interny z Zakładem Pielęgniarstwa Internistycznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Katedra i Klinika Endokrynologii, Katedra i Zakład Epidemiologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Katedra Zdrowia Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej 

"Sen, bezsenności i jej leczenie - krótki przegląd aktualnej wiedzy ze szczególnym uwzględnieniem ziołolecznictwa" - I. Grabska - Kobyłecka, D. Nowak, Zakład Fizjologii Klinicznej Międzywydziałowej Katedry Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

"Subiektywna ocena funkcjonowania w ciągu dnia przez osoby cierpiące na bezsenność" - K. Grabowski, K. Nowicka - Sauer, T. Zdrojewski, M. Rutkowski, P. Bandosz, Z. Nowicki, Klinika Psychiatrii Dorosłych, Katedra Psychiatrii, Katedra Medycyny Rodzinne, Zakład Medycyny Rodzinnej, Zakład Prewencji i Dydaktyki Katedry Nadciśnienie Tętniczego i Diabetologii, Gdański Uniwersytet Medyczny

"Melatonina: hormon snu czy hormon ciemności?" - K. Światło - Sońta, Zakład Fizjologii Zwierząt, Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego 

"Melatonina - hormon o plejotropowym działaniu" - M. Brzęczek, K. Słonka, L. Hyla- Klekot, Oddział Chirurgii Urazowo - Ortopedycznej, Zakład Opieki Zdrowotnej w Olesnie, Instytut Fizjoterapii, Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii, Politechnika Opolska 

"Melatonina, wielofunkcyjna cząsteczka sygnałowa w organizmie ssaka: miejsca biosyntezy, funkcje, mechanizmy działania" - K. Skwarło - Sońta, P. Majewski, Zakład Fizjologii Zwierząt, Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego

"Zaburzenia snu - przyczyna czy skutek depresji?" - J. Heitzman, Klinika Psychiatrii Sądowej,  IPiN, Katedra Psychiatrii, CM UJ

Instagram

Dołącz do grona obserwatorów vitalers_official na Instagramie

Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's

Comments (0)

No comments at this moment
Produkt dodany do ulubionych