Suplementy diety i ich formy - jak wybrać najlepszy produkt?

Suplementy diety wykazują działanie odżywcze (lub inne fizjologiczne) na poszczególne układy i narządy organizmu człowieka. Pojedyncze czy złożone, stanowią skoncentrowane źródło witamin, składników mineralnych i innych substancji, które niezbędne są do życia. Aby działały efektywnie, warto wybrać najlepszą formę suplementacji - to nie takie trudne, jak mogłoby się wydawać. Na co zwrócić uwagę?

Suplementy diety - czy warto stosować?

Dieta powinna całkowicie pokrywać (indywidualne) zapotrzebowanie organizmu na energię, witaminy i minerały, które są niezbędne do prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego oraz zachowania zdrowia. To jasne - przynajmniej w teorii.

Praktyka pokazuje, że wymogi w odniesieniu do wszystkich substancji nie są spełniane, a na niedobory składników odżywczych cierpi większość ludzi na świecie. Stosowanie suplementów jest więc uzasadnione i zalecane przez specjalistów. Zdaje się to zauważać spora część społeczeństwa - dynamika wzrostu spożywania suplementów diety w ostatnich latach wynosiła 30% - 40%.

Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z faktu, że wysoki i długotrwały brak witamin i/lub minerałów wiąże się z zakłóceniem pracy organizmu i może prowadzić do rozwoju wielu groźnych chorób (które ostatecznie zależne są od tego, jakich pierwiastków brakuje).

Suplementy diety są bardzo bezpieczne, bo - choć nie są lekami a produktami spożywczymi, nadal podlegają wielu regulacjom. 

Co powoduje niedobory składników odżywczych?

Niedobory składników odżywczych wynikają najczęściej z nieodpowiednio zbilansowanej diety, choć oczywiście nie jest to regułą. Istnieje wiele innych przypadków, w których suplementy diety są szczególnie polecane:

  • zespół złego wchłaniania (występujący w przebiegu chorób jak np. celiakia czy mukowiscydoza)
  • przewlekłe choroby nerek
  • zaburzenia pracy wątroby
  • choroby przewodu pokarmowego
  • nadużywanie alkoholu
  • zaburzenia odżywiania
  • dieta ograniczająca (wegetarianizm, weganizm) lub eliminacyjna (dieta bezlaktozowa)
  • okres ciąży i laktacji

Suplementy diety - które z nich warto stosować?

Organizm człowieka syntetyzuje niektóre witaminy (głównie z grupy B, K i D), choć w niewystarczającej ilości, innych nie produkuje wcale. Wiele z nich znajduje się w pożywieniu, ale nie zawsze pokrywa 100% dziennego zapotrzebowania. Do najbardziej deficytowych witamin należą:

  • witamina D
  • witamina B12 
  • witamina E
  • witamina C
  • witamina K2

Niedobory dotyczą też składników mineralnych:

  • wapń
  • żelazo
  • magnez
  • selen
  • cynk

Sprawę komplikuje fakt, że niedobory konkretnych witamin i minerałów trudno zdiagnozować bez specjalistycznych badań. Objawy bywają niejednoznaczne, dużą rolę odgrywa więc profilaktyka - prawidłowy tryb życia (pełnowartościowa, urozmaicona dieta, aktywność fizyczna) i rozsądna suplementacja.

Która formę suplementów diety wybrać?

Suplementy diety tworzone są tak, by umożliwić dostarczanie składników aktywnych w formie, która jest najlepsza (i najbardziej efektywna) do spożycia. Dzięki temu większość z nich jest szybko uwalniania i dobrze wchłaniana. Określenie najlepszego systemu dostarczania suplementów diety jest trudne, ze względu na ogromną różnorodność dostępnych opcji - z pewnością zauważył to każdy, kto rozważał suplementację zewnętrzną. 

Każda forma ma swoje zalety, ale i ograniczenia - co warto o nich wiedzieć?

Suplementy diety w kroplach

Suplementy diety w kroplach mają wiele plusów. Specjaliści uważają, że to najszybszy i najskuteczniejszy sposób aplikacji witamin. Preparat jest skoncentrowany i cechuje się dużą biodostepnością - składniki czynne wchłaniają się szybko (proces rozpoczyna się już w jamie ustnej) i efektywnie (w dużej ilości).

Produkt zawiera niewiele substancji pomocniczych - w kroplach znajdują się zazwyczaj jedynie składniki aktywne i nośnik (który stanowi najczęściej tłuszcz, szczególnie w przypadku witamin A, D, E i K). Krople nie obciążają żołądka, są bezpieczne i łatwe w użyciu. 

Z technicznego punktu widzenia, suplementy diety w kroplach są bardzo wygodne - pozwalają określić precyzyjną dawkę substancji (co jest pomocne, gdy lekarz zalecił modyfikację dawki). 

Krople to też doskonałe rozwiązanie, jeśli suplementacji poddawane będą dzieci - wiele produktów można rozpuszczać w płynach - wodzie lub soku, co znacznie ułatwia podanie preparatu. 

Suplementy diety w proszku

Suplementy diety w proszku są trwałe i stabilne. Dużą zaletą jest łatwość w przechowywaniu - są odporne na warunki środowiskowe. Mogą zawierać spore dawki niektórych składników odżywczych - jednak tylko tych, które rozpuszczalne są w płynach (zazwyczaj jednak nie są one tak skoncentrowane, jak w przypadku innych form suplementów diety). 

Produkty w proszku nie obciążają żołądka, a wchłaniają się szybko i efektywnie. Trudności może natomiast przysporzyć samodzielne dawkowanie.

Suplementy diety w tabletkach i kapsułkach

Tabletki i kapsułki mają podobne właściwości, różnią się głównie budową - kapsułka nie jest sprasowana i może występować w formie proszku, granulatu, pasty lub płynu (co jest doskonałym rozwiązaniem by ograniczyć nieprzyjemne smaki i aromaty, np. oleje rybne).

To jedna z najczęściej wybieranych form suplementacji i stanowi wydajny system dostarczania leków. Tabletki i kapsułki sprawdzają się najlepiej w przypadku suplementów witaminowych i mineralnych, które nie wymagają dużych dawek. Cechuje je długi okres trwałości. Duży plus to brak potrzeby odmierzania precyzyjnych dawek.

Tabletki i kapsułki mają też wady - mogą być trudne do przełknięcia dla niektórych osób, obciążają też żołądek.

Suplementy diety w płynie

Suplementy diety w płynie to dobry pomysł dla osób, które chcą ograniczyć spożywanie tabletek i kapsułek. Forma jest odpowiednia dla większości witamin i minerałów. Płynne suplementy mogą jednak zawierać duże ilości substancji pomocniczych (do których zalicza się emulgatory, konserwanty, środki stabilizujące, barwniki czy aromaty), w związku z czym mają mniejszą koncentrację składników aktywnych. 

Suplementy w płynie dzielą dużo wspólnego z produktami w proszku, są jednak wygodniejsze - zawiesina jest gotowa do użycia, ale okres przydatności do spożycia jest zdecydowanie krótszy. 

Zioła jako suplementy diety

Zioła stanowią dużą grupę roślin, które zawierają czynniki bioaktywne o pozytywnym działaniu na organizm. Do tej pory odkryto ok. 25 tysięcy gatunków, które mogą być stosowane w celach terapeutycznych. Występują w trzech głównych formach:

  • proszek
  • kapsułki/tabletki
  • susz

Suplementy diety na bazie ziół są skuteczne, ale i łagodne - aby preparaty przyniosły pożądane efekty, muszą być stosowane systematycznie i długotrwale. Nie jest to duży problem, gdyż substancje czynne zawarte w roślinach w większości przypadków nie mają tendencji do kumulowania się w organizmie. 

Suplementy diety stosowane są celem uzupełnienia niedoborów witamin i minerałów. Zasadność ich spożywania jest znana i potwierdzona naukowo. Każda forma ma określone właściwości, wady i zalety. Wybór odpowiedniej - choć wydaje się trudny, powinien opierać się na aktualnych potrzebach, oczekiwaniach i indywidualnych preferencjach - a te jak wiadomo bywają bardzo różne.

Bibliografia

"Suplementy diety - korzyści i działania niepożądane" - M. Mieszkowska, E. Michota - Katulska, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy  

"Ocena stosowania suplementów diety pochodzenia naturalnego w celach prozdrowotnych przez osoby dorosłe" - M. Schlegel - Zawadzka, M. Barteczko, Zakład Żywienia Człowieka, Instytut Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu UJ CM, Kraków

"Najczęstsze niedobory żywieniowe w diecie wegetarian i sposoby im zapobiegania" - P. Jedut, I. Niedźwiedź, P. Glibowski, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii, Katedra Biotechnologii, Mikrobiologii i Żywienia Człowieka

"Ocena powszechności spożycia suplementów diety w wybranych grupach studentów" - Z. Krejpcio, H. Staniek, A. Chmielewska, Zakład Higieny i Toksykologii Żywności, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wyższa Szkoła Zdrowia, Urody i Edukacji w Poznaniu

"Suplementy diety a bezpieczeństwo konsumenta" - G. Krasnowska, T. Sikora, Katedra Technologii Surowców Zwierzęcych i Zarządzania Jakością, Wydział Nauk o Żywności, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Zarządzania Jakością, Wydział Towaroznawstwa, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

"Udział suplementów diety w żywieniu osób dorosłych" - J. Reguła, A. Gramza-Michałowska, B. Stachowiak, Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

"Suplementy diety – specyficzna żywność" - J. Brzezińska, M. Grembecka, Katedra i Zakład Bromatologii, Wydział Farmaceutyczny, Gdański Uniwersytet Medyczny

"Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie" - praca zbiorowa pod redakcją M. Jarosz, E. Rychlik, K. Stoś, J. Charzewska, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Narodowy Program Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia

Instagram

Dołącz do grona obserwatorów vitalers_official na Instagramie

Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's
Instagram Vitaler's

Comments (0)

No comments at this moment
Produkt dodany do ulubionych